Kariyerinde yönünü bulamadığını düşünen birçok profesyonel aslında yönsüz değil.
Çoğu zaman sorun, hangi yöne gitmek istediğini hiç bilmemek değil; olası yönleri yeterince test etmemiş olmak.
Kariyerinin belirli bir aşamasına gelmiş, deneyim kazanmış ancak bir sonraki adım konusunda netlik yaşayamayan birçok profesyonelle çalışıyorum.
Dışarıdan bakıldığında her şey yolunda görünebiliyor. İyi bir pozisyon, makul bir gelir, belirli bir uzmanlık alanı…
Ancak görüşmeler ilerledikçe benzer sorular ortaya çıkıyor:
“Bulunduğum yerde mutlu değilim ama ne yapmak istediğimi de tam bilmiyorum.”
“Değişiklik yapmak istiyorum ama yanlış karar vermekten çekiniyorum.”
“Farklı seçenekler var ama hangisinin bana uygun olduğunu kestiremiyorum.”
Bu durum çoğu zaman kişinin ne istediğini hiç bilmemesinden kaynaklanmıyor. Asıl neden, olası kariyer yönlerini yeterince test etmemiş olması oluyor.
Ne İstemediğini Bilmek de Bir Başlangıçtır
İşletme fakültesi mezunuyum.
Mezun olduğum dönemde bu bölümden çıkan birçok kişinin kariyer yolu bankacılıktan geçiyordu. Benim yolum ise farklı gelişti.
Çünkü ne istediğimi tam olarak bilmiyor olsam da ne istemediğimi oldukça net biliyordum.
Bugün geriye dönüp baktığımda bunun önemli bir avantaj olduğunu görüyorum. Çünkü kariyer yolculuğunda yön her zaman net hedeflerle başlamıyor. Bazen neye yaklaşmak istemediğini fark etmek, doğru soruları sormanın ilk adımı olabiliyor.
Bu yaklaşım beni yeni kurulan bir işletmenin muhasebe ve finans tarafında çalışmaya yönlendirdi.
Görev tanımımın ötesinde sorumluluklar üstlendim. Finans süreçlerini yönetirken operasyonun farklı alanlarına da dahil oldum.
O dönemde fark ettiğim önemli bir gerçek vardı:
Kariyer, çoğu zaman unvanlarla değil, üstlenilen sorumluluklarla şekilleniyor.
Geriye dönüp baktığımda yaptığım işlerin çeşitliliğinden çok, bana kazandırdığı bakış açısının değerli olduğunu görüyorum. İşi sadece kendi görev alanım açısından değil, bütünsel olarak değerlendirmeyi öğrendim.
Sonraki yıllarda girişimcilik deneyimleri, ekip yönetimi ve farklı iş modelleriyle tanışmak da bu bakış açısını geliştirmeye devam etti.
Sahada En Sık Karşılaştığımız Durumlardan Biri
Özellikle 5-10 yıl deneyimli profesyonellerde benzer bir tabloyla karşılaşıyoruz.
Mevcut rollerinden memnun değiller ancak alternatifleri de yeterince değerlendirmemiş durumdalar.
Yakın zamanda görüştüğümüz bir profesyonel, yıllardır insan kaynakları alanında çalışıyordu. İş geliştirme tarafına geçmek istediğini söylüyor, mevcut rolünde artık kendisini geliştiremediğini ifade ediyordu. Ancak konuşma ilerledikçe gördük ki, bu alanı deneyimleyebileceği herhangi bir projede yer almamış, ilgili ekiplerle çalışma fırsatı yaratmamış ve bu alana dair varsayımlarını test edecek somut bir adım da atmamıştı.
Aslında sorun ne istediğini bilmemesi değildi.
Sorun, istediğini düşündüğü alanı henüz deneyimlememiş olmasıydı.
Benzer durumlarla sık karşılaşıyoruz.
Yıllardır yöneticilik hedefleyen ancak ekip yönetimi deneyimi kazanabileceği fırsatları değerlendirmeyen çalışanlar ya da farklı bir fonksiyona geçmek isteyen ancak bunu küçük ölçekli denemelerle test etmeyen profesyoneller…
Bu noktada sorun çoğu zaman kararsızlık değil.
Sorun, kariyer seçeneklerinin kontrollü biçimde test edilmemesi.
Çünkü insanlar yalnızca düşündükleri kariyerleri değil, deneyimledikleri kariyerleri değerlendirebilirler.
Kariyer Netliği Döngüsü
Kariyer netliğinin tek bir doğru kararla ortaya çıktığına inanmıyorum.
Daha çok bir öğrenme döngüsünün sonucu olduğunu düşünüyorum.
Bu döngü çoğunlukla şu şekilde ilerliyor:
- Ne istemediğini tanımlamak
Bazı profesyoneller için başlangıç noktası tam olarak budur.
- Güçlü yönleri ve enerji veren alanları görmek
Hangi işlerde başarılı olduğunuzu değil, hangi işlerde enerjinizin arttığını fark etmek önemlidir.
- Kariyer hipotezleri oluşturmak
“Kariyerimde şu yöne gitmek istiyorum” demek yerine, “Bu alan benim için uygun olabilir mi?” sorusunu sormak daha sağlıklı bir yaklaşımdır.
- Kontrollü denemeler yapmak
Projeler, iç mobilite fırsatları, çapraz fonksiyonel çalışmalar veya mentorluk süreçleri bu aşamada değerli araçlardır.
- Geri bildirim toplamak ve yönü güncellemek
Netlik çoğu zaman düşünerek değil, deneyimden öğrenerek oluşur.
Sonuç
Kariyer belirsizliği her zaman yön eksikliğinden kaynaklanmaz.
Çoğu zaman problem, olası yönlerin yeterince test edilmemesidir.
Bu nedenle kariyer yönetimini tek bir doğru kararı bulma çabası olarak görmek yerine, öğrenme ve keşif süreci olarak değerlendirmek daha gerçekçi sonuçlar üretir.
Bazen ihtiyaç duyulan şey büyük bir değişim kararı değildir.
Sadece bir sonraki hipotezi test edecek kadar cesur ve meraklı olmaktır.
Çünkü kariyerde yön çoğu zaman bulunmaz.
Test edilir, öğrenilir ve zaman içinde inşa edilir.
